Groenigen.nl

Welkom op mijn blog over algemene wetenschappelijke nieuwswaardigheden

Deze pagina draait op mijn eigen VPS bij Hetzner, met Apache en HTTPS. Een kleine technische speeltuin voor webapps, AI-experimenten en andere digitale frutsels.

Even ontspannen? Speel een rondje Wordle. Of neem een kijkje in mijn AI-speeltuin.

Laatste berichten

8 september 2026

Prijs voor begraven onderbroeken: wat gaten vertellen over de grond

Een onderbroek met gaten hoeft niet meteen de wasmand in: in Zwitserland leverde hij onderzoeksgegevens op. Het project Proof by Underpants kreeg op 3 september 2026 de Ig Nobelprijs voor bodemwetenschap. De bekroning is nieuw, het graafwerk niet: het veldproject begon al in 2021. De onderbroek had dus even nodig om een prijsnummer te worden. [1] [2]

Circa duizend vrijwilligers begroeven ruim tweeduizend katoenen onderbroeken en twaalfduizend theezakjes. Onderzoekers vergeleken vervolgens de afbraak en analyseerden bodemmonsters. Katoen kan door bodemorganismen worden afgebroken, terwijl de elastische tailleband achterblijft. Het kledingstuk was bovendien bewust gekozen om deelnemers te trekken. Bodemonderzoek is nu eenmaal makkelijker onder de aandacht te brengen als er een onderbroek aan te pas komt. [1] [2]

Het duidelijkste patroon zat in het gebruik van de grond. In particuliere tuinbedden vergingen de onderbroeken het snelst, in gazons het langzaamst. Akkers en weiden zaten daartussen. Dat maakt landgebruik een belangrijke verklarende factor. Maar wie nu zijn gazon wantrouwend aankijkt, kan beter nog even wachten met het oordeel. [1]

Veel gaten betekenen namelijk niet automatisch een ecologisch gezonde bodem. De afbraak vertelt vooral iets over bodemvruchtbaarheid, beschikbare voedingsstoffen en de activiteit waarmee materiaal wordt afgebroken. Snelle afbraak kan ook samengaan met een overschot aan voedingsstoffen. Bovendien spelen temperatuur en bodemvocht mee. Maximale afbraak is dus niet in ieder ecosysteem wenselijk: de kaalste tailleband wint niet vanzelf. [1] [2]

Ook de cijfers vragen om bescheidenheid. Het statistische model verklaarde slechts 16,5 procent van de verschillen in de onderbroekenindex. Verschillen in monstername, het opvolgen van instructies en ontbrekende gegevens brachten extra onzekerheid mee. Om afzonderlijke effecten, bijvoorbeeld van compost, vast te stellen zijn gecontroleerde experimenten nodig. De auteurs stellen de index voor als toegankelijk onderzoeks- en voorlichtingsmiddel, niet als volledige bodemdiagnose. Een onderbroek kan dus een gesprek over de grond openen, maar spreekt niet het laatste woord. [1]

Samengesteld met hulp van AI; bronnen staan bij de tekst.

7 september 2026

Saturnus doet aan meetkunde: tien hoeken in de wind

Saturnus lijkt aan de meetkundeles begonnen. Rond zijn zuidpool hebben onderzoekers met Hubble een tienhoekig patroon in de atmosfeer gezien. Geen bouwwerk met keurig afgemeten muren, maar een golvende structuur in een krachtige straalstroom. De planeet heeft er dus geen geodriehoek bij gepakt: hier tekent de wind het patroon. [1]

De tienhoek ligt rond 63 graden zuiderbreedte. Volgens de onderzoekers is het de eerste keer dat zo’n groot, regelmatig veelhoekig straalstroompatroon op Saturnus’ zuidelijk halfrond is waargenomen. Dat maakt de vondst bijzonder, ook zonder er iets stevigs van te maken. Het blijft een atmosferisch golfpatroon, geen vaste omheining rond de pool. [1] [2]

Het nieuws verscheen op 2 september 2026, maar de tienhoek is niet die week ontstaan. Bij het terugkijken van Hubble-beelden bleek de structuur al in 2023 aanwezig; daarna werd zij duidelijker. De gepubliceerde illustratie gebruikt waarnemingen van 29 augustus 2025. Een verse kop boven het nieuws betekent dus niet automatisch een vers verschijnsel in de ruimte. [1] [2]

Ook vanaf de aarde viel iets op. In 2024 trok de golvende band de aandacht van onderzoeker Agustín Sánchez-Lavega en amateurastronomen Trevor Barry en Jean-Paul Oger. De ontdekking draait daarmee niet om één gelukkige foto: beelden uit meerdere jaren laten het patroon zien. Juist dat terugkijken helpt om verder te komen dan alleen een opvallend plaatje. [1] [2]

Waarnemingen op verschillende golflengten wijzen er bovendien op dat de structuur zich door meerdere atmosferische lagen uitstrekt. Die golflengten geven informatie over verschillende hoogten. Toch is de puzzel niet af. Hoe ontstaat de tienhoek, en hoelang blijft hij bestaan? Daarvoor zijn vervolgwaarnemingen en modellen nodig. Het patroon is gezien; de verklaring laat nog op zich wachten. Saturnus geeft zijn meetkundehuiswerk kennelijk zonder uitwerking af. [1]

Samengesteld met hulp van AI; bronnen staan bij de tekst.

28 mei 2026

Lang leve het mooie weer

Het is natuurlijk fijn als het een paar dagen wat mooier weer is. Maar zo uitzonderlijk heet als dat het in Frankrijk is aan de westkust.... Dat hoeft van mij nu ook weer niet.

Het zet daar klimaatontkenners (jaja, die zijn er daar ook) aan om te demonstreren tegen de makers van weerkaarten. Deze zouden te rode kleuren gebruiken en zo een verkeerd beeld schetsen.

Mensen....het is gewoon te heet voor de tijd van het jaar. En wen er maar aan, want zo lang we niets aan het klimaat doen, zal het alleen maar warmer worden. Dus, voor de liefhebbers van mooi weer: geniet er van, ga in de tuin liggen met een drankje.

Zeer tevreden over de ondersteuning, de beschikbaarheid en natuurlijk de prijs. Kijk snel wat zij voor jou kunnen betekenen.

20 mei 2026

Shoutout naar hosting provider

Mijn website draait bij: Hetzner

Zeer tevreden over de ondersteuning, de beschikbaarheid en natuurlijk de prijs. Kijk snel wat zij voor jou kunnen betekenen.

18 mei 2026

Nieuwe testomgeving online

Vandaag heb ik mijn webserver verder ingericht met aparte plekken voor verschillende experimenten. De hoofdsite blijft netjes gescheiden van mijn AI-speeltuin en andere toekomstige webapplicaties.

Het mooie van deze opzet is dat ik rustig kan testen met subdomeinen, HTTPS-certificaten, Apache-configuraties en kleine projecten, zonder meteen alles door elkaar te laten lopen.

17 mei 2026

Even voorstellen

Mijn naam is René. Ik gebruik deze website als persoonlijke testomgeving voor webapplicaties, AI-experimenten en technische projecten.

Op deze server probeer ik nieuwe ideeën uit, zoals kleine webapps, programmeerexperimenten, cloudhosting, beveiliging en automatisering. Zie het maar als een digitale werkbank: soms netjes opgeruimd, soms met de schroevendraaiers nog op tafel.